Produkt krajowy brutto a kraje mało rozwinięte

Każdy z nas na pewno wie lub kojarzy, czym jest z definicji PKB. Dla wielu jest to dość znaczący wskaźnik wielkości gospodarki i nawet pomimo wielu kontrowersji związanych z jego stosowaniem stanowi podstawową wartość porównawczą gospodarek na świecie. Jest jednak moim zdaniem dość niesprawiedliwy.

Niesprawiedliwość produktu krajowego brutto

Na czym polega ów niuans niesprawiedliwości? Otóż PKB był wymyślony w krajach dobrze rozwiniętych i faktycznie w realiach gospodarek tych krajów sprawdza się doskonale, jednak jest to spowodowane tym, że takie gospodarki posiadają doskonałe narzędzia do rejestracji transakcji, a także  potrafią je dobrze analizować. Do tego szara strefa w tych państwach, która jak wiadomo wprawdzie istnieje, ale stanowi niewielki odsetek całej gospodarki. Generalnie wszystko opiera się na zasadzie rejestrowanego obiegu pieniądza i jest dość proste do analizy. Co jednak w przypadku krajów mało rozwiniętych, zwłaszcza takich, gdzie życie nie opiera się do końca na pieniądzach? Powinno się rzec, że biorąc na przykład pod uwagę kraje afrykańskie, to analizując ich produkt krajowy brutto, będący wielokrotnie niższy niż u bogatszych sąsiadów nie moglibyśmy sobie wyobrazić istnienia tych mieszkańców za tak niską wartość na głowę. Tymczasem ludzie w tych krajach żyją i to w dużej ilości i jakoś sobie radzą, choć wiadomo, że wychodzi im to raz lepiej, a raz gorzej. Wszystko jest spowodowane tym, że w wielu miejscach takich krajów nie istnieje rejestrowany obieg pieniądza.

Obieg pieniądza w krajach trzeciego świata

Podróżując po krajach afrykańskich zauważymy, że wiele transakcji, które się tam przeprowadza, odbywa się pod ladą. Na wiele produktów zakupionych w tamtym kraju nie otrzymamy paragonu, ani żadnego innego potwierdzenia dokonania transakcji, gdyż nie będzie ona rejestrowana. Dla tak biednego kraju podatki to dodatkowy nacisk, dlatego ludzie starają się jak mogą, aby unikać ich płacenia. Rozwija się rynek szarej strefy, a jak wiadomo nikt w tej strefie nie rejestruje swoich transakcji. Osoby, które posiadają na tym terenie swoje gospodarstwa starają się wyżyć z tego co sami wyprodukują również nie używając do tego pieniędzy. W teorii generują oni produkcję zużywaną na własne potrzeby, ale żadne organy jej nie rejestrują. Mogą jedynie przeprowadzać okresowe szacunki takiego ukrytego obrotu, ale nie będą one nigdy w pełni prawdziwe, ani nawet przybliżone. Z tego powodu uważam, że idea produktu krajowego brutto nadaje się głównie do rozwiniętych i poukładanych gospodarek, a krzywdzi gospodarki słabiej zorganizowane administracyjnie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *